พวงหรีดหลังงานเสร็จเอาไปไหนต่อ วัดในกรุงเทพฯ จัดการอย่างไร
คำถามที่คนสั่งพวงหรีดมักคิดในใจแต่ไม่ค่อยถามออกมาคือ ของที่เราส่งไปนั้นหลังงานจบแล้วมันไปอยู่ที่ไหนต่อ บางคนกังวลว่าจะกลายเป็นขยะกองใหญ่ บางคนอยากรู้ว่าพัดลมที่ติดมากับหรีดตกเป็นของใคร ทีมงานที่วิ่งส่งของถึงศาลาวัดในกรุงเทพฯ ทุกวันได้เห็นช่วงเก็บงานอยู่บ่อยครั้ง บทความนี้เล่าตามที่เกิดขึ้นจริงว่าหลังเคลื่อนศพแล้วใครเป็นคนรื้อ ส่วนไหนถูกใช้ต่อ ส่วนไหนกลายเป็นเศษวัสดุ และคนส่งควรเลือกอย่างไรถ้าอยากให้ของที่ส่งมีชีวิตต่อหลังปิดงาน
พวงหรีดหลังงานศพเสร็จแล้วเอาไปไหนต่อ
แยกตามวัสดุ ดอกไม้สดกับโครงพวงหรีดจะถูกเจ้าหน้าที่ศาลารื้อและนำไปกำจัดในวันที่งานจบ ป้ายชื่อผู้ส่งเจ้าภาพมักเก็บหรือถ่ายรูปไว้ทำรายการขอบคุณ ส่วนของใช้ที่ติดมากับหรีด เช่น พัดลม ผ้า หรือต้นไม้ ถือเป็นสิทธิ์ของเจ้าภาพที่จะนำกลับ ถวายวัด หรือส่งบริจาคต่อตามที่ครอบครัวตกลงกัน
ลำดับเหตุการณ์จริงที่เราเห็นแทบทุกงานคือ พวงหรีดตั้งเรียงอยู่หน้าศาลาต่อเนื่องตลอดคืนสวด พอถึงวันเคลื่อนศพ ของบางส่วนจะถูกยกตามไปตั้งที่เมรุเพื่อให้ภาพงานต่อเนื่อง แล้วทุกอย่างจะถูกเคลียร์ออกภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังพิธีเสร็จ เหตุผลตรงไปตรงมาคือศาลาในวัดกลางเมืองมีคิวแน่น หลายแห่งมีงานใหม่เข้ามาต่อในวันรุ่งขึ้นหรือกระทั่งเย็นวันเดียวกัน พื้นที่จึงต้องว่างและสะอาดพร้อมรับเจ้าภาพรายถัดไป
สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือ ก่อนรื้อ เจ้าภาพหรือญาติมักเดินถ่ายรูปพวงหรีดทั้งหมดเก็บไว้ก่อน เพราะต้องใช้ชื่อบนป้ายในการทำรายการขอบคุณผู้ที่ส่งของมาร่วมงาน นี่คือเหตุผลที่ชื่อและตำแหน่งบนป้ายควรสะกดให้ถูกตั้งแต่ตอนสั่ง ไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงามหน้างานเท่านั้น ตัวอย่างการเขียนป้ายที่ใช้ได้จริงเรารวมไว้ที่ ข้อความพวงหรีดไว้อาลัย
| ส่วนประกอบของพวงหรีด | ปลายทางหลังงาน | ใครเป็นผู้จัดการ | เกิดขึ้นเมื่อไร |
|---|---|---|---|
| ดอกไม้สดบนหน้าหรีด | รื้อออก ส่วนที่ยังสดบางช่อถูกเลือกไปเสริมจุดอื่นในงาน ที่เหลือทิ้งเป็นเศษอินทรีย์ | เจ้าหน้าที่ศาลา | วันเดียวกับที่เคลื่อนศพ |
| โครงหวาย ฟองน้ำ และขาตั้ง | เข้าจุดพักของวัดหรือทิ้งตามรอบเก็บขยะของวัด | เจ้าหน้าที่ศาลา | ทันทีหลังพิธีเสร็จ |
| ป้ายชื่อผู้ส่ง | เจ้าภาพเก็บไว้หรือถ่ายรูปเพื่อทำรายการขอบคุณ | เจ้าภาพและญาติ | ก่อนเริ่มเก็บพื้นที่ |
| พัดลม ผ้า ต้นไม้ หรือของใช้ที่ติดมากับหรีด | เจ้าภาพนำกลับ ถวายวัด หรือรวมบริจาคให้โรงเรียนและหน่วยงานอื่น | เจ้าภาพเป็นผู้ตัดสินใจ | วันฌาปนกิจ |
| ดอกไม้หน้าหีบและดอกไม้ประดับเมรุ | ใช้จนจบพิธีแล้วรื้อพร้อมกันทั้งชุด | ทีมจัดดอกไม้ที่รับงานนั้น | หลังฌาปนกิจเสร็จ |
วัดเก็บพวงหรีดตอนไหน แล้วเจ้าภาพต้องลงมือจัดการเองไหม
ส่วนใหญ่เก็บหลังเคลื่อนศพออกจากศาลาในวันเดียวกัน และเจ้าหน้าที่ศาลาเป็นผู้รื้อให้ เจ้าภาพไม่ต้องลงมือเอง สิ่งที่เจ้าภาพต้องทำมีเพียงสองเรื่องคือ ตัดสินใจว่าของใช้ที่ติดมากับหรีดจะเก็บ ถวายวัด หรือบริจาคต่อ และแจ้งความประสงค์นั้นกับสำนักงานวัดก่อนถึงวันฌาปนกิจ เพื่อให้เจ้าหน้าที่แยกของไว้ให้ถูก
เรื่องที่เจ้าภาพมือใหม่มักลังเลคือ ควรมีสินน้ำใจให้เจ้าหน้าที่ที่ช่วยยกและเก็บของหรือไม่ ธรรมเนียมนี้มีอยู่จริงในหลายวัดและมักเป็นเรื่องของความสมัครใจ ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมที่วัดเรียกเก็บ บางวัดรวมงานเก็บกวาดไว้ในค่าใช้ศาลาแล้ว วิธีที่เร็วที่สุดคือถามสำนักงานวัดตรง ๆ ตั้งแต่วันแรกที่ติดต่อขอใช้ศาลา คำถามลักษณะนี้ไม่ถือว่าเสียมารยาท และช่วยให้ครอบครัวตั้งงบได้ครบตั้งแต่ต้นแทนที่จะมาแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในวันสุดท้ายที่ทุกคนเหนื่อยที่สุด
ในงานที่พวงหรีดเยอะ พื้นที่หน้าศาลามักเต็มตั้งแต่คืนที่สองหรือสาม ของที่มาถึงหลังจากนั้นจะถูกจัดเรียงซ้อนกันหรือขยับไปด้านข้าง ซึ่งเป็นเรื่องปกติของงานที่มีแขกมาก ไม่ได้แปลว่าเจ้าภาพให้ความสำคัญกับใครมากกว่ากัน แต่ก็เป็นเหตุผลที่ของซึ่งมาถึงในคืนแรกมักได้ตำแหน่งที่คนเห็นชัดกว่า รายละเอียดการเลือกคืนที่ควรส่ง เราแยกไว้ที่ สวดกี่คืน ส่งพวงหรีดคืนไหนดี
พวงหรีดแบบไหนที่ใช้ประโยชน์ต่อได้จริงหลังงาน
แบบที่มีของใช้เป็นแกนกลางใช้ต่อได้จริง ได้แก่ พวงหรีดพัดลม พวงหรีดผ้า พวงหรีดต้นไม้ และแบบที่ประกอบจากเครื่องใช้ในครัวเรือน เพราะเมื่อถอดดอกไม้ประดับออกแล้วของยังทำงานได้ตามปกติ ส่วนพวงหรีดดอกไม้สดไม่มีของเหลือหลังงาน แต่ให้ภาพงานที่สมบูรณ์และเป็นธรรมเนียมที่เจ้าภาพส่วนใหญ่คุ้นเคยที่สุด
| แบบพวงหรีด | สิ่งที่เหลือหลังงาน | ใครได้ใช้ประโยชน์ต่อ | ข้อจำกัดที่ควรรู้ |
|---|---|---|---|
| พวงหรีดดอกไม้สด | ไม่มีของเหลือ เหลือเพียงภาพถ่ายและป้ายชื่อ | ให้ผลกับบรรยากาศงานโดยตรง | ต้องจัดในวันที่ส่งจริงจึงจะสดตลอดงาน |
| พวงหรีดพัดลม | พัดลมพร้อมใช้หนึ่งตัว | วัด โรงเรียน หรือครอบครัวเจ้าภาพ | งานใหญ่อาจได้พร้อมกันหลายสิบตัวจนต้องกระจายบริจาค |
| พวงหรีดผ้า เช่น ผ้าห่มหรือผ้าไตร | ผ้าที่ถวายหรือบริจาคต่อได้ทันที | วัดและผู้รับบริจาค | ขนาดเล็กกว่าเมื่อตั้งเทียบกับหรีดดอกไม้ในแถวเดียวกัน |
| พวงหรีดต้นไม้ | ต้นไม้ที่ปลูกต่อได้ | วัดหรือบ้านของเจ้าภาพ | ต้องมีคนดูแลต่อ ไม่เหมาะกับครอบครัวที่อยู่คอนโด |
| พวงหรีดของใช้อื่น เช่น นาฬิกาหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าเล็ก | ของใช้หนึ่งชิ้น | วัดหรือเจ้าภาพ | บางวัดได้รับของชนิดเดียวกันซ้ำจนเกินความจำเป็น |
ข้อควรระวังที่พบจริงคืองานของผู้ใหญ่ที่มีแขกมาก บางงานได้รับพัดลมรวมกันสามสิบถึงสี่สิบตัวในงานเดียว ซึ่งเกินกว่าที่วัดจะเก็บไว้ใช้ทั้งหมด เจ้าภาพหลายรายจึงเลือกถวายวัดส่วนหนึ่งแล้วส่งต่อให้โรงเรียนหรือหน่วยงานในพื้นที่ที่ขาดแคลน วิธีนี้ทำให้ของถูกใช้จริงและไม่กลายเป็นภาระที่ต้องหาที่เก็บ
ในทางกลับกัน ถ้าเจ้าภาพประกาศไว้ชัดว่าต้องการแบบใดเป็นพิเศษ ให้ยึดตามนั้นก่อนเสมอ ไม่ต้องคิดแทนว่าแบบไหนคุ้มกว่า เพราะครอบครัวมักตัดสินใจจากพื้นที่ที่มี วัดที่ใช้ และเจตนาของผู้ล่วงลับ ดูตัวอย่างของแต่ละแบบได้ที่ พวงหรีดพัดลม และ พวงหรีดดอกไม้สด
ดอกไม้สดจากพวงหรีดถูกทิ้งทั้งหมดเลยหรือไม่
ไม่ทั้งหมด ช่อที่ยังสดดีมักถูกเลือกไปเสริมจุดอื่นในงานก่อน เช่น เติมแจกันหน้าห้องหรือเสริมมุมที่ดอกไม้ร่วงเร็ว ส่วนที่เหลือจะถูกรื้อแยกเป็นเศษดอกไม้กับโครงและฟองน้ำ วัดที่มีพื้นที่สวนบางแห่งนำเศษดอกไม้ไปหมักเป็นปุ๋ยใช้ในบริเวณวัด แต่ไม่ใช่ทุกวัดที่ทำได้ เพราะขึ้นกับพื้นที่และกำลังคน
มุมที่คนนอกวงการมักไม่เห็นคือเรื่องอายุของดอกไม้แต่ละชนิด ดอกที่อยู่ทนอย่างเบญจมาศ คาร์เนชั่น และไฮเดรนเยีย ยืนระยะได้หลายวันในอากาศกรุงเทพฯ ขณะที่กุหลาบและลิลลี่บานเร็วกว่าและโรยก่อน ร้านที่วางองค์ประกอบเป็น จึงเลือกดอกทนเป็นโครงหลักแล้วใช้ดอกที่บานสวยเป็นจุดเน้น ผลคือหรีดหนึ่งพวงอยู่ครบงานหลายคืนโดยไม่ต้องเปลี่ยนดอกกลางทาง ซึ่งลดของเสียได้มากกว่าการส่งของใหม่ซ้ำเข้าไปในงานเดียวกัน
อีกเรื่องที่ช่วยได้จริงคือการจัดในวันที่ส่ง ไม่ใช่จัดทิ้งไว้ล่วงหน้าข้ามคืน ดอกไม้ที่เข้าสู่งานตั้งแต่ยังสดเต็มที่จะยืนได้ตลอดช่วงที่แขกเข้าคารวะ ต่างจากของที่ถูกจัดรอไว้ก่อนหลายชั่วโมง สำหรับผู้อ่านที่สนใจหลักการย่อยสลายเศษพืชเป็นปุ๋ยซึ่งวัดบางแห่งใช้ อ่านภาพรวมได้ที่บทความ Composting ในสารานุกรมวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ
อยากให้ของที่ส่งมีประโยชน์ต่อหลังงาน ควรเลือกแบบไหนตามงบ
ถ้าตั้งใจให้มีของเหลือใช้ต่อ พวงหรีดพัดลมคือทางที่ตรงที่สุดในช่วงงบสองพันปลาย ๆ ถึงสามพันกลาง ๆ ส่วนงบราวหนึ่งพันถึงสองพัน พวงหรีดดอกไม้สดยังเป็นตัวเลือกที่เหมาะกว่า เพราะได้ขนาดและป้ายชื่อที่เห็นชัดเต็มพวง ดีกว่าฝืนเลือกแบบของใช้ในราคาต่ำจนได้ของที่เล็กหรือคุณภาพไม่คุ้มกับการถวายวัดต่อ
| งบที่ตั้งไว้ | แบบที่เหมาะ | สิ่งที่เหลือหลังงาน | เหมาะกับสถานการณ์ |
|---|---|---|---|
| 1,300–1,900 บาท | พวงหรีดดอกไม้สดขนาดมาตรฐาน | ไม่มีของเหลือ แต่ป้ายชื่ออยู่ครบตลอดงาน | ส่งในนามส่วนตัวหรือกลุ่มเล็ก |
| 1,700–2,700 บาท | พวงหรีดพัดลม | พัดลมที่ถวายวัดหรือบริจาคต่อได้ | ตั้งใจให้ของมีประโยชน์ต่อหลังงาน |
| 1,300–4,000 บาท | พวงหรีดพรีเมียม | ไม่มีของเหลือ แต่ได้ขนาดและองค์ประกอบที่เด่นในแถว | งานผู้ใหญ่ หรือส่งในนามนิติบุคคล |
| ตั้งแต่ 5,000 บาทขึ้นไป | ดอกไม้หน้าศพหรือดอกไม้ประดับเมรุ | เป็นงานตกแต่งของพิธี รื้อพร้อมกันเมื่อจบ | ฝั่งเจ้าภาพเป็นผู้สั่งเพื่อใช้ในพิธี |
อีกทางที่หลายกลุ่มเลือกใช้เมื่อมีคนร่วมลงขันหลายคนคือ ส่งพวงหรีดหนึ่งพวงในนามกลุ่ม แล้วนำเงินส่วนที่เหลือร่วมทำบุญกับเจ้าภาพในวันฌาปนกิจ วิธีนี้ทำให้มีของปรากฏชื่อกลุ่มที่หน้าศาลาและยังช่วยค่าใช้จ่ายของงานไปพร้อมกัน เรื่องสัดส่วนระหว่างของกับเงินช่วยงาน เราเขียนแยกไว้ที่ ส่งพวงหรีดแล้วต้องใส่ซองอีกไหม และช่วงราคาของทุกแบบเทียบไว้ที่ ราคาพวงหรีดวัด
คนส่งควรถามเจ้าภาพเรื่องนี้ไหม และมีมารยาทอะไรที่ควรรู้
ไม่ควรถามตรง ๆ ว่าพวงหรีดที่ส่งไปจะถูกนำไปทำอะไรต่อ เพราะฟังคล้ายการทวงคุณค่าของสิ่งที่ให้ไปแล้ว สิ่งที่ทำได้คือดูประกาศของเจ้าภาพในบัตรเชิญหรือกลุ่มไลน์ก่อนสั่ง ถ้าระบุว่าขอรับเฉพาะแบบใดแบบหนึ่ง หรือขอให้บริจาคแทนการส่งของ ให้ทำตามนั้นโดยไม่ต้องถามซ้ำ
มารยาทอีกข้อที่ควรรู้คือ ของที่ส่งไปแล้วถือว่าอยู่ในการดูแลของเจ้าภาพทั้งหมด ไม่มีธรรมเนียมการขอคืนหรือขอย้ายตำแหน่งหลังจัดวางแล้ว หากจำเป็นต้องแก้ไขจริง เช่น สะกดชื่อบนป้ายผิด ให้แจ้งร้านที่สั่งเป็นผู้ประสานกับเจ้าหน้าที่ศาลาแทนการเข้าไปจัดการเอง เพราะทีมงานรู้ว่าต้องเข้าออกช่วงไหนจึงไม่รบกวนพิธี และการเดินเข้าไปขยับของระหว่างที่พระกำลังสวดเป็นภาพที่ไม่เหมาะอย่างยิ่ง
สำหรับคนที่มาช่วยงานฝั่งเจ้าภาพ สิ่งที่ช่วยได้มากคือช่วยรวบรวมรายชื่อจากป้ายพวงหรีดตั้งแต่คืนแรก แทนที่จะรอถ่ายรูปทีเดียวในวันสุดท้ายซึ่งของอาจถูกขยับหรือซ้อนกันจนอ่านไม่ครบ ธรรมเนียมงานศพในภาพรวมและสิ่งที่ควรเลี่ยงหน้าศาลา เราเขียนไว้ที่ มารยาทการส่งพวงหรีด ส่วนฝั่งเจ้าภาพที่ต้องเตรียมดอกไม้ในวันเผา อ่านต่อได้ที่ วันฌาปนกิจเตรียมดอกไม้อะไรบ้าง
ข้อมูลศาลา เส้นทาง และเวลาสวดของวัดที่เราส่งบ่อยดูรายวัดได้ เช่น วัดธาตุทอง วัดโสมนัสวิหาร และ วัดหัวลำโพง หรือเริ่มจากหน้ารวม พวงหรีดส่งวัดในกรุงเทพฯ ได้เลย ถ้าไม่แน่ใจว่างานนั้นเจ้าภาพต้องการแบบไหน แจ้งชื่อวัดกับชื่อผู้ล่วงลับมาทางไลน์ ทีมงานตรวจกับสำนักงานวัดให้ก่อนจัดของทุกครั้ง
หลังงานเสร็จ ขอภาพพวงหรีดหน้าศาลาเพิ่มเติมไว้ทำการ์ดขอบคุณได้ไหม
ได้ ทีมงานถ่ายภาพหน้างานให้ทุกออเดอร์อยู่แล้วตอนนำพวงหรีดไปตั้ง ใช้เป็นหลักฐานว่าไปถึงจริงและช่วยรวบรวมรายชื่อผู้ส่งสำหรับทำการ์ดขอบคุณได้ทันที หากต้องการภาพมุมอื่นเพิ่ม แจ้งทางไลน์ก่อนถึงเวลาส่งจริง ทีมงานจะถ่ายให้ในรอบเดียวกัน ไม่ต้องนัดเข้าไปถ่ายซ้ำ
ภาพเหล่านี้มีประโยชน์มากที่สุดกับเจ้าภาพที่ต้องส่งข้อความขอบคุณผู้ส่งพวงหรีดทีละรายหลังงานจบ เพราะบางครั้งชื่อบนป้ายอ่านไม่ชัดจากระยะไกลหรือพวงหรีดถูกจัดเรียงทับกันในคืนที่มีของมาก การมีภาพระยะใกล้จากวันที่ส่งจริงช่วยยืนยันชื่อได้แม่นยำกว่าเดาจากความจำ
วัดแต่ละแห่งในกรุงเทพฯ มีขั้นตอนจัดการพวงหรีดหลังงานต่างกันไหม
ต่างกันในรายละเอียดเล็กน้อย เพราะแต่ละศาลาวัดมีเจ้าหน้าที่และคิวงานของตัวเอง แต่หลักใหญ่เหมือนกันคือต้องเคลียร์พื้นที่ให้ว่างหลังเคลื่อนศพ ส่วนเวลารื้อของหรือขั้นตอนถวายพัดลมต่อ ควรสอบถามสำนักงานวัดที่จัดงานโดยตรง ทีมงาน Temple Wreath ประสานงานให้ลูกค้าทุกครั้งที่สั่ง
วัดกลางเมืองที่มีคิวงานแน่นมักมีระบบแจ้งเตือนหรือป้ายบอกเวลาที่ชัดเจนกว่าวัดที่มีงานไม่บ่อย เพราะต้องหมุนเวียนพื้นที่ศาลาให้ทันเจ้าภาพรายถัดไป ส่วนวัดที่มีพื้นที่กว้างมักให้เวลาผ่อนปรนกว่าในการตัดสินใจเรื่องของใช้ที่ติดมากับหรีด จุดร่วมที่เหมือนกันทุกแห่งคือเจ้าหน้าที่ศาลาเป็นผู้รื้อให้ ไม่ใช่หน้าที่ของเจ้าภาพหรือร้านที่ส่งของ
วัดที่ทีมงานส่งพวงหรีดเป็นประจำในกรุงเทพฯ ครอบคลุมหลายเขต เช่น วัดเทพศิรินทราวาส วัดยานนาวา วัดพระศรีมหาธาตุ บางเขน วัดบึงทองหลาง วัดศรีเอี่ยม วัดเทพลีลา และ วัดเสมียนนารี ลูกค้าที่ไม่แน่ใจขั้นตอนของวัดที่จัดงาน แจ้งชื่อวัดมาทางไลน์ได้ ทีมงานตรวจสอบกับสำนักงานวัดให้ก่อนจัดส่งทุกครั้ง
พวงหรีดแนะนำ
อ่านต่อในคู่มือสั่งพวงหรีดวัด
ดอกไม้หน้าศพ โทนม่วงขาว พร้อมหงส์คู่หน้าหีบ
ดอกไม้หน้าศพ โทนเหลืองขาว เบญจมาศเหลืองเต็มแนว
ดอกไม้หน้าศพ โทนขาวชมพู ชุดกะทัดรัดรับหีบขาว
ดอกไม้หน้าศพ โทนขาวชมพู สามระดับแซมใบเขียว
ดอกไม้หน้าศพ โทนขาวล้วน พุ่มกลมล้อมกรอบรูป
ดอกไม้หน้าศพ โทนขาวชมพู คู่แจกันสูงหน้าหีบ
ดอกไม้หน้าศพ โทนขาวแดง ตัดสีเข้มดูสง่า