ได้รับเชิญไปทำบุญ 50 วัน 100 วัน ควรส่งอะไร และส่งพวงหรีดได้ไหม

หลังงานฌาปนกิจผ่านไป ครอบครัวส่วนใหญ่ยังมีวาระทำบุญอุทิศส่วนกุศลต่ออีกหลายครั้ง และมักเชิญคนที่เคยส่งพวงหรีดหรือมาร่วมงานสวดมาร่วมด้วย คำถามที่ทีมงานของเราได้รับซ้ำที่สุดในช่วงนี้คือ จะส่งพวงหรีดไปอีกครั้งได้ไหม ซึ่งคำตอบตรงไปตรงมาคือไม่ควร เพราะเป็นคนละพิธีและคนละบรรยากาศกัน บทความนี้อธิบายว่าวาระทำบุญ 7 วัน 50 วัน และ 100 วัน ต่างกันอย่างไร ของแบบไหนที่เจ้าภาพรับแล้วใช้ได้จริง ควรไปถึงกี่โมง แต่งกายอย่างไร และถ้าติดธุระไปไม่ได้จะส่งของหรือปัจจัยอย่างไรให้ถึงมือเจ้าภาพก่อนพิธีเริ่ม

พวงหรีดดอกไม้สด โทนขาวชมพู ทรงสูงสง่า

พวงหรีดดอกไม้สด โทนขาวชมพู แต่งใบเขียวธรรมชาติ

พวงหรีดดอกไม้สด โทนขาวชมพู โทนสุภาพเรียบหรู

พวงหรีดดอกไม้สด โทนขาวเหลืองทอง ดอกไม้สดคละพรีเมียม
ทำบุญ 100 วัน ส่งพวงหรีดได้ไหม
ตามธรรมเนียมไม่นิยมส่ง เพราะพวงหรีดเป็นของสำหรับช่วงตั้งบำเพ็ญกุศลศพและวันฌาปนกิจ ซึ่งจบไปก่อนหน้านั้นแล้ว งานทำบุญ 100 วันเป็นพิธีถวายภัตตาหารและอุทิศส่วนกุศลในตอนเช้า ใช้เวลาไม่นานและไม่มีจุดสำหรับตั้งพวงหรีด ของที่เหมาะกว่าคือแจกันดอกไม้สดขนาดตั้งโต๊ะได้ ปัจจัยในซองที่ระบุชื่อผู้ส่ง หรือของถวายพระที่นำไปร่วมพิธีได้ทันที
เหตุผลเชิงปฏิบัติชัดกว่าเหตุผลเชิงธรรมเนียมเสียอีก พวงหรีดมีโครงและขาตั้งที่กินพื้นที่มาก งานทำบุญมักจัดในศาลาเล็กหรือในบ้านที่ปูเสื่อรับแขก เมื่อพิธีเลิกก่อนเที่ยงและแขกแยกย้าย ของชิ้นใหญ่ที่ไม่มีคนขนกลับจะกลายเป็นภาระของเจ้าภาพทันที ต่างจากคืนสวดพระอภิธรรมที่มีพื้นที่หน้าศาลาไว้รับของโดยเฉพาะและมีคนของวัดช่วยจัดเก็บ
ข้อยกเว้นมีอยู่บ้างในกรณีที่ครอบครัวจัดงานครบ 100 วันใหญ่ที่ศาลาวัด มีการตั้งรูปผู้ล่วงลับและเปิดรับแขกทั้งวัน บางงานลักษณะนี้ยังมีพื้นที่วางดอกไม้แบบตั้งพื้นอยู่ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือถามเจ้าภาพหรือผู้ประสานงานสั้น ๆ ก่อนสั่งว่างานจัดที่ไหนและมีที่วางดอกไม้ตั้งพื้นหรือไม่ คำตอบเดียวนี้ตัดสินได้ทั้งเรื่องแบบและขนาด
หากคุณเพิ่งทราบข่าวและยังไม่เคยส่งอะไรมาก่อนเลย ให้แยกให้ชัดว่างานอยู่ช่วงไหน ถ้ายังไม่ถึงวันฌาปนกิจ การส่งพวงหรีดไปที่ศาลายังตรงธรรมเนียมและยังทันเวลา แต่ถ้าฌาปนกิจผ่านไปแล้ว ให้เก็บความตั้งใจไว้แสดงในวาระทำบุญแทน เรื่องที่ว่าของแต่ละชิ้นถูกจัดการอย่างไรหลังงานจบ เราแยกเขียนไว้ที่ พวงหรีดหลังงานเสร็จเอาไปไหนต่อ

ทำบุญ 7 วัน 50 วัน 100 วัน ต่างกันอย่างไร และนับจากวันไหน
ทั้งสามวาระคือการบำเพ็ญกุศลอุทิศให้ผู้ล่วงลับตามคติพุทธ เรียกตามลำดับว่า สัตตมวาร ปัญญาสมวาร และสตมวาร โดยนับวันที่เสียชีวิตเป็นวันที่หนึ่ง ไม่ใช่นับจากวันเผา หลายครอบครัวเลื่อนวันจัดให้เร็วขึ้นเล็กน้อยเพื่อให้ตรงวันหยุด แต่ไม่นิยมเลื่อนออกไปหลังวันครบรอบจริง
ในทางปฏิบัติ ทำบุญ 7 วันมักจัดต่อเนื่องจากงานศพและเชิญเฉพาะญาติสนิทกับเพื่อนใกล้ชิด ส่วนงานครบ 50 วันและ 100 วันเป็นวาระที่ครอบครัวเริ่มเชิญวงกว้างขึ้น ทั้งเพื่อนร่วมงาน ลูกค้า และคนที่เคยส่งพวงหรีดมาในคืนสวด งานครบ 100 วันจึงเป็นวาระที่คนนอกครอบครัวได้รับเชิญบ่อยที่สุด และเป็นงานที่คนสงสัยเรื่องของที่จะนำไปมากที่สุดด้วย
ยังมีวาระครบ 15 วันที่เรียกว่าปัณรสมวาร ซึ่งพบในราชประเพณีและในบางครอบครัว แต่ไม่ได้จัดกันทุกบ้าน หากได้รับเชิญและไม่แน่ใจว่าเป็นวาระใด ให้ดูจากข้อความเชิญเป็นหลัก เจ้าภาพส่วนใหญ่ระบุมาชัดว่าเป็นการทำบุญครบกี่วัน จัดที่ไหน และเริ่มกี่โมง แนวคิดเรื่องการอุทิศส่วนกุศลที่อยู่เบื้องหลังพิธีเหล่านี้ อ่านภาพรวมเชิงวิชาการได้ที่ บทความ Merit ในวิกิพีเดีย
| วาระ | ชื่อเรียกตามธรรมเนียม | นับอย่างไร | คนนอกครอบครัวมักได้รับเชิญไหม |
|---|---|---|---|
| ครบ 7 วัน | สัตตมวาร | นับวันเสียชีวิตเป็นวันที่หนึ่ง มักตรงกับช่วงที่งานศพเพิ่งจบ | ส่วนใหญ่เฉพาะญาติและเพื่อนสนิท |
| ครบ 15 วัน | ปัณรสมวาร | นับต่อเนื่องจากวันเสียชีวิต ไม่ได้จัดกันทุกครอบครัว | พบไม่บ่อย มักเป็นวงญาติ |
| ครบ 50 วัน | ปัญญาสมวาร | นับต่อเนื่องจากวันเสียชีวิต นิยมเลื่อนขึ้นก่อนวันครบ | เริ่มเชิญเพื่อนร่วมงานและคนรู้จัก |
| ครบ 100 วัน | สตมวาร | นับต่อเนื่องจากวันเสียชีวิต เป็นวาระใหญ่ที่สุดของชุดนี้ | เชิญวงกว้างที่สุด รวมถึงองค์กรและคู่ค้า |
สิ่งที่ควรจำไว้คือวาระเหล่านี้นับจากวันเสียชีวิต ไม่ได้นับจากวันฌาปนกิจ ครอบครัวที่เก็บศพไว้บำเพ็ญกุศลหลายเดือนก่อนเผาจึงอาจจัดทำบุญครบ 100 วันก่อนวันเผาเสียอีก ถ้าเจอกรณีแบบนี้แล้วยังไม่เคยส่งพวงหรีดมาก่อน ยังส่งไปที่งานสวดหรือวันเผาได้ตามปกติ ไม่ต้องสลับมาส่งในงานทำบุญ

ถ้าไม่ส่งพวงหรีด ควรส่งอะไรแทนให้เหมาะกับงานทำบุญ
ของสามกลุ่มที่เจ้าภาพรับแล้วได้ใช้จริงเสมอคือ แจกันดอกไม้สดโทนขาวหรือขาวเหลืองขนาดตั้งโต๊ะ ปัจจัยในซองที่เขียนชื่อผู้ส่งไว้ชัด และของถวายพระที่นำเข้าพิธีได้ทันที เช่น ชุดสังฆทานหรือเครื่องไทยธรรม ส่วนของที่ควรเลี่ยงคือของชิ้นใหญ่ที่ต้องหาที่วางและของสดที่เก็บไม่ได้ข้ามวัน
ถ้าเลือกส่งดอกไม้ ให้บอกร้านว่าเป็นงานทำบุญอุทิศส่วนกุศล ไม่ใช่งานสวด เพราะโครงงานคนละแบบกัน ดอกไม้สำหรับงานทำบุญควรจัดทรงเตี้ยและกระชับ ใช้โทนขาว ขาวเหลือง หรือขาวเขียว หลีกเลี่ยงโทนแดงจัดและโทนหวานแบบงานมงคล ที่สำคัญคือควรมีการ์ดชื่อผู้ส่งเสียบมาด้วย เพราะงานทำบุญไม่มีป้ายชื่อขนาดใหญ่แบบพวงหรีด หากไม่มีการ์ด เจ้าภาพมักไม่ทราบว่าใครส่งมา
ปัจจัยในซองเป็นทางเลือกที่เจ้าภาพนำไปใช้ได้ตรงที่สุด เพราะงานทำบุญมีค่าใช้จ่ายจริงทั้งเครื่องไทยธรรม อาหารถวายพระ และอาหารเลี้ยงแขก ควรเขียนหน้าซองด้วยถ้อยคำสุภาพและระบุชื่อผู้ส่งหรือชื่อหน่วยงานให้ครบ เรื่องจำนวนเงินและวิธีเขียนหน้าซองที่ใช้กับงานสวดได้เหมือนกัน เราเขียนละเอียดไว้ที่ ส่งพวงหรีดแล้วต้องใส่ซองอีกไหม
| ของที่ส่ง | เหมาะกับใคร | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| แจกันดอกไม้สดตั้งโต๊ะ | เพื่อน คนรู้จัก เพื่อนร่วมงานที่มาร่วมงานเองไม่ได้ | สั่งทรงเตี้ย ให้มีการ์ดชื่อผู้ส่ง และให้ถึงก่อนพิธีเริ่ม |
| ปัจจัยในซอง | ได้ทุกความสัมพันธ์ โดยเฉพาะเมื่อไม่แน่ใจว่าเจ้าภาพต้องการอะไร | เขียนชื่อผู้ส่งให้ครบ และยื่นให้เจ้าภาพโดยตรง ไม่วางทิ้งไว้บนโต๊ะ |
| ชุดสังฆทานหรือเครื่องไทยธรรม | คนที่ต้องการร่วมถวายในพิธีด้วยตัวเอง | ตรวจวันหมดอายุของภายในชุด และแจ้งเจ้าภาพก่อนว่าจะนำไปกี่ชุด |
| กระเช้าของแห้งหรืออาหารว่าง | องค์กรหรือกลุ่มเพื่อนที่ส่งร่วมกัน | เลือกของเก็บได้นาน หลีกเลี่ยงของสดและของที่ต้องแช่เย็น |
| พวงหรีดตั้งพื้น | เฉพาะกรณีที่เจ้าภาพยืนยันว่ามีพื้นที่วางและจัดใหญ่ที่ศาลาวัด | ต้องถามก่อนทุกครั้ง ไม่ใช่ของมาตรฐานของงานทำบุญ |

ไปงานทำบุญ 100 วัน ต้องไปถึงกี่โมง และแต่งตัวอย่างไร
พิธีส่วนใหญ่เริ่มช่วงเช้าราวเก้าโมงถึงสิบเอ็ดโมง เพราะต้องถวายภัตตาหารให้พระฉันเสร็จก่อนเที่ยง ผู้ร่วมงานจึงควรไปถึงก่อนเวลาในบัตรเชิญประมาณสิบห้าถึงสามสิบนาที ส่วนการแต่งกายใช้ชุดสุภาพโทนสงบ เช่น ขาว ครีม เทา หรือน้ำเงินเข้ม ไม่จำเป็นต้องดำล้วนอย่างคืนสวดพระอภิธรรม
ลำดับพิธีที่พบทั่วไปคือ พระสงฆ์จำนวนคี่ห้ารูป เจ็ดรูป หรือเก้ารูป สวดพระพุทธมนต์ จากนั้นเจ้าภาพถวายภัตตาหารและเครื่องไทยธรรม ปิดท้ายด้วยพระอนุโมทนาและการกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศล รวมเวลาราวหนึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมงครึ่ง แล้วจึงเลี้ยงอาหารแขกต่อ ผู้ร่วมงานที่มาสายมักเข้ามาช่วงพระฉันภัตตาหาร ซึ่งเข้าได้ตามปกติแต่ควรเข้าอย่างเงียบและนั่งต่อท้ายแถว
ข้อแตกต่างที่คนไปงานครั้งแรกมักไม่ทันคิดคือเรื่องอาหาร งานทำบุญเกือบทุกงานมีเลี้ยงอาหารกลางวันต่อจากพิธี เจ้าภาพจึงต้องประมาณจำนวนคนล่วงหน้า การตอบรับคำเชิญให้ชัดว่าจะไปหรือไม่ไป และไปกี่คน เป็นมารยาทที่ช่วยเจ้าภาพได้มากกว่าของที่นำไปเสียอีก หากตอบรับไว้แล้วติดธุระกะทันหัน ควรแจ้งกลับทันทีที่รู้
สำหรับคนที่ไม่เคยเข้าพิธีในศาลาวัดมาก่อน ลำดับการกราบพระ การรับศีล และจังหวะกรวดน้ำ ใช้แนวเดียวกับที่เราอธิบายไว้ใน คู่มือไปงานสวดพระอภิธรรมครั้งแรก ต่างกันตรงที่งานทำบุญเป็นพิธีกลางวัน บรรยากาศผ่อนคลายกว่า และมักมีการพูดคุยกับเจ้าภาพได้สะดวกกว่าคืนสวด

ไปงานไม่ได้ ส่งของหรือปัจจัยอย่างไรให้ถึงเจ้าภาพ
วิธีที่ได้ผลที่สุดคือแจ้งเจ้าภาพล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งวันว่าจะส่งอะไรไปที่ไหน แล้วส่งให้ถึงก่อนพิธีเริ่มอย่างน้อยหนึ่งชั่วโมง เพราะงานทำบุญเลิกเร็วและไม่มีคนเฝ้าสถานที่ทั้งวันแบบคืนสวด หากส่งเป็นปัจจัย การโอนพร้อมข้อความสั้น ๆ ระบุชื่อผู้ส่งเป็นวิธีที่เจ้าภาพจัดการได้ง่ายที่สุด
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือส่งดอกไม้ไปที่วัดโดยไม่มีคนรับ งานทำบุญไม่ได้จองศาลาไว้ทั้งวันเหมือนงานสวด บางวัดเปิดศาลาก่อนพิธีไม่นาน ของที่ไปถึงตั้งแต่เช้ามืดจึงไม่มีใครรับและอาจถูกวางทิ้งไว้หน้าอาคาร ทางแก้คือถามชื่อและเบอร์ของผู้ประสานงานฝั่งเจ้าภาพไว้หนึ่งคน แล้วให้ร้านติดต่อคนนั้นโดยตรงตอนไปถึง
ถ้างานจัดที่บ้าน การส่งไปถึงบ้านในวันก่อนหน้าหนึ่งวันมักสะดวกกว่าส่งเช้าวันงาน เพราะเช้าวันงานเจ้าภาพยุ่งกับการจัดสถานที่และรับพระ ส่วนกรณีที่สนิทพอสมควร การฝากเพื่อนหรือญาติที่ไปงานให้ถือซองไปยื่นแทน เป็นวิธีที่ทั้งประหยัดและมั่นใจว่าถึงมือแน่นอน ควรบอกผู้ฝากให้ชัดว่าให้ยื่นในนามใคร
สำหรับคนที่ไม่ได้ไปทั้งงานสวดและงานทำบุญ การส่งข้อความแสดงความเสียใจโดยตรงถึงเจ้าภาพมีน้ำหนักมากกว่าที่หลายคนคิด แนวทางเลือกคำและจังหวะที่ควรทัก เราแยกเขียนไว้ที่ ไปงานศพไม่ได้ ส่งพวงหรีดแทนได้ไหม ซึ่งใช้กับวาระทำบุญได้เช่นกัน

จัดที่วัดกับจัดที่บ้าน ต่างกันอย่างไรสำหรับคนที่จะไปหรือจะส่งของ
ต่างกันสามเรื่องหลัก คือ เวลาที่พื้นที่เปิดใช้ ผู้ที่จะรับของแทนเจ้าภาพ และขนาดของที่วางได้ งานที่วัดต้องรู้ชื่อศาลาให้ชัดเพราะวัดใหญ่มีหลายหลัง ส่วนงานที่บ้านส่งของล่วงหน้าได้ง่ายกว่าแต่พื้นที่วางจำกัดกว่า เมื่อไม่แน่ใจ ให้ถามเจ้าภาพเพียงข้อเดียวว่าให้ส่งของไปที่ไหนและถึงได้เร็วสุดเวลาใด
งานที่วัดมีข้อดีคือมีเจ้าหน้าที่ของวัดช่วยชี้จุดและมีที่จอดรถรองรับ แต่มีความเสี่ยงเรื่องส่งผิดหลังสูงกว่า โดยเฉพาะวัดที่มีศาลาหลายหลังและมีงานหลายงานพร้อมกันในเช้าวันเดียว ชื่อผู้ล่วงลับและชื่อศาลาจึงเป็นข้อมูลที่ต้องบอกร้านให้ครบเสมอ วิธีไล่หาข้อมูลปลายทางเมื่อรู้แค่ชื่อวัด เราเขียนไว้แล้วที่ ไม่รู้ว่าตั้งศพวัดไหน ศาลาไหน
งานที่บ้านมักเป็นวงเล็กและเป็นกันเองกว่า แขกนั่งกับพื้นและพื้นที่รอบโต๊ะหมู่บูชาแคบ ของที่ส่งไปจึงควรเป็นทรงเตี้ยและไม่ต้องใช้ขาตั้ง อีกจุดที่ต่างกันคือเรื่องรถ งานที่บ้านในซอยแคบมักฝากที่จอดรถไว้กับเพื่อนบ้าน การไปถึงก่อนเวลาจึงช่วยได้ทั้งเรื่องที่จอดและเรื่องการหาบ้านถูกหลัง
| ประเด็น | จัดที่ศาลาวัด | จัดที่บ้าน |
|---|---|---|
| ช่วงเวลาที่พื้นที่เปิดใช้ | มักเปิดก่อนพิธีไม่นานและปิดหลังเลี้ยงอาหารเสร็จ | เจ้าภาพอยู่ที่บ้านตั้งแต่วันก่อนหน้า รับของล่วงหน้าได้ |
| ข้อมูลที่ต้องบอกร้าน | ชื่อวัด ชื่อหรือหมายเลขศาลา ชื่อผู้ล่วงลับ เวลาเริ่มพิธี | ที่อยู่บ้าน จุดสังเกตในซอย และเบอร์ผู้รับของ |
| ขนาดของที่เหมาะ | ตั้งโต๊ะหรือตั้งพื้นทรงเตี้ย ถ้าเจ้าภาพยืนยันว่ามีที่วาง | ตั้งโต๊ะเป็นหลัก เพราะพื้นที่รอบโต๊ะหมู่บูชาแคบ |
| คนรับของแทนเจ้าภาพ | เจ้าหน้าที่ศาลาหรือผู้ประสานงานที่เจ้าภาพจัดไว้ | คนในครอบครัวหรือคนช่วยงานที่บ้าน |
| ควรไปถึงเมื่อไร | ก่อนเวลาพิธีสิบห้าถึงสามสิบนาที เผื่อเวลาหาศาลา | ก่อนเวลาพิธีสิบห้านาที เผื่อเวลาหาที่จอดรถในซอย |
วัดใหญ่ในกรุงเทพฯ หลายแห่งรับจัดทั้งงานสวด งานฌาปนกิจ และงานทำบุญวาระต่าง ๆ ต่อเนื่องกัน หากงานที่คุณได้รับเชิญจัดที่วัดที่เราเข้าส่งของประจำ เช่น วัดธาตุทอง วัดหัวลำโพง วัดโสมนัสวิหาร วัดเทพศิรินทราวาส วัดยานนาวา วัดบึงทองหลาง วัดสระเกศ วัดศรีเอี่ยม วัดเทพลีลา และ วัดเสมียนนารี แจ้งชื่อศาลากับเวลาพิธีมาได้เลย ทีมงานจะจัดเวลาส่งให้ถึงก่อนพระเริ่มสวด และส่งภาพหน้างานกลับไปยืนยันให้ทุกครั้ง
วัดอื่นในกรุงเทพฯ ที่ทีมงานมีข้อมูลศาลาและทางเข้าให้ดูก่อนได้แล้วเช่นกัน ได้แก่ วัดโสมนัสวิหาร, วัดยานนาวา, วัดบึงทองหลาง, วัดเสมียนนารี, วัดสระเกศ, วัดศรีเอี่ยม, วัดเทพลีลา, วัดเบญจมบพิตร และ วัดลาดพร้าว — งานทำบุญที่จัดในวัดเหล่านี้แจ้งชื่อศาลาและเวลาพิธีมาได้เช่นเดียวกัน ส่วนวัดที่ไม่อยู่ในลิสต์นี้ แจ้งชื่อวัดมาก่อน ทีมงานช่วยเช็กข้อมูลปลายทางให้ก่อนรับออเดอร์

ทำบุญ 100 วัน จัดก่อนครบกำหนดหรือเลยวันไปแล้วได้ไหม
ได้ทั้งสองทาง ครอบครัวส่วนใหญ่ขยับวันให้ตรงเสาร์หรืออาทิตย์ที่ญาติมารวมกันได้ จึงมักจัดก่อนวันครบจริงไม่กี่วัน การเลื่อนออกไปหลังครบร้อยวันก็ทำได้และไม่ถือว่าเสียธรรมเนียม เพราะสาระของงานอยู่ที่การทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับ ไม่ใช่ความแม่นยำของวันที่ คนที่จะไปร่วมงานให้ยึดวันที่ในบัตรเชิญเป็นหลัก
สิ่งที่ควรระวังกว่าคือการนับวันผิดแล้วไปถึงผิดวัน เพราะบางครอบครัวนับจากวันเสียชีวิต บางครอบครัวพูดถึงวันเผาเป็นหลัก ถ้าบัตรเชิญไม่ได้ระบุชัด ให้ถามผู้ที่ส่งข่าวมาอีกครั้งก่อนเตรียมของ ส่วนพิธีช่วงก่อนหน้านี้อย่างการเก็บอัฐิและลอยอังคาร อ่านได้ที่ เก็บอัฐิ ลอยอังคาร เตรียมอะไรบ้าง

พวงหรีดแนะนำ
อ่านต่อในคู่มือสั่งพวงหรีดวัด

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนขาวเขียว ไม้พุ่มรอบลานทางเดิน

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนขาวชมพู จัดเต็มรอบองค์เมรุ

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนม่วงขาว หน้าเมรุยอดปราสาท

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนขาวล้วน รับพรมแดงหอสูง

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนขาวล้วน ช่อน้ำตกเกาะเสาคู่

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนขาวเขียว ขั้นบันไดหินขัด

ดอกไม้ประดับเมรุ โทนขาวล้วน เต็นท์พิธีพรมแดงยาว

